آموزش

خاک پیت ماس

خاک پیت ماس

خاک پیت ماس چیست؟
نوعی خزه‌ است که بین ۱۵۱ تا ۳۵۰ گونه دارد. از آنجا که این خزه معمولاً در خاک‌های تورب‌دار (دارای زغالسنگ نارس) می‌روید به این نام نامیده شده‌است.
کود این خزه که پیت ماس (peat moss) هم نامیده شده به ماده‌ای جامد شبیه خاک اطلاق می‌گردد که در مصارف عمومی باغبانی، گلخانه‌ای، پرورش گل و… کاربرد دارد. در حال حاضر اکثر تولیدکنندگان این ماده، درکنار مواد تشکیل دهنده پایه و اصلی خزه تورب از مقادیری نیترات، پتاسیم و کلسیم به منظور غنای بیشتر و تبدیل آن به نوعی کود بهره می‌گیرند. از نشانه‌های کیفت این ماده یکی کیفیت و کمیت عناصر تشکیل دهنده آن و مقادیر نسبی آنها و دیگری ریز تر بودن دانه‌های آن می‌باشد. در ایران رنگ سیاه و تیره این ماده بیشتر مقبولیت دارد.

در مرحله‌ای از چرخه عمر خزه تورب که بصورت پوسیده وگیاه خاک در آمده بعد از فشرده شدن به عنوان بهبود دهنده خاک و بسترهای کشت مورد استفاده قرار می‌گیرد، که ظرفیت آبگیری و همچنین ظرفیت جذب مواد مغذی را بالا می‌برد.

چرا باید از خاک پیت ماس استفاده کنیم؟
۱- افزایش ماده آلی خاک: درصد ماده آلی در پیت ماس بالاست و باعث بهبود ساختمان خاک می‌گردد.
۲- نگهداری رطوبت:ظرفیت نگهداری آب در پیت ماس بالاست پیت ماس قادر است تا۲۰ برابر وزن خشک خودش آب نگه دارد، و بتدریج آن را در اختیار گیاه قرار دهد.
۳- سبک سازی خاکهای سنگین: استفاده از پیت ماس در خاکهای سنگین و رسی به نرم و سست شدن خاک و رشد بهتر ریشه کمک می‌کند.
۴- نگهداری کود و جلوگیری از آبشویی آن
۵-  حفاظت از خاک در برابر فرسایش.

موارد استفاده :
خاک پیت ماس بستر بسیار مناسبی برای کشت بذر میباشد.
همچنین هنگام استفاده از خاکهای شنی و ماسه‌ای و به عنوان بستر کشت برای گیاهانی که برای رشد و نمو به رطوبت بالایی احتیاج دارند مانند بنفشه آفریقائی
از خاك پيت ماس به عنوان يكي از مواد اوليه جهت بستر توليد قارچ تكمه اي در ايران استفاده مِي شود چون در توليد قارچ رطوبت زياد مورد نياز است ظرفيت نگهداري آب در خاك پيت بسيار بالا بوده و مي تواند نياز رطوبتي را تأمين نمايد و از طرف ديگر با اضافه كردن كمي آهك به خاك پيت معدني شدن مواد آلي به سرعت صورت گرفته و ازت توليد شده در چرخه غذائي مورد استفاده قرار مي گيرد .
همچنین به عنوان ترکیب خاک برای گلدانها به خصوص برای گلدانهای آپارتمانی نیز کاربرد دارد.

0

کاشت بذر کاکتوس

کاشت بذر کاکتوس
هدف از تهیه این مقاله که حاصل چندین سال تجربه و آزمون و خطا و موفقیت و شکست است ارائه ی شرایط مطلوب برای کاشت بذر کاکتوس های مورد علاقه ی شماست.
آماده دریافت پیشنهادات و تکنیکها و جزئیاتی برای کاشت از طرف شما کاربران گرامی هستیم.
ما در این آموزش نکات اصلی مربوط به کاشت بذر کاکتوس را تهیه کرده ایم و همچنین توصیه هایی برای بهتر جوانه زنی و جلوگیری از بروز اشتباهات رایج را نیز در این مقاله گنجانده ایم.

معرفی
شاید تصور اکثریت بر این باشد که بذر انواع کاکتوس در هر شرایطی قادر به جوانه زدن و رشد کردن است در حالی که چنین نیست و باید شرایط مطلوب زیست محیطی فراهم باشد تا بذرها فعال شده، باز شوند و ریشه و جوانه بزنند و بیشترین بازده از کاشت به دست آید.

بخش اول شرایط محیطی
برای جوانه زدن، بذر نیاز به شرایط خاصی از جمله رطوبت، دما، تهویه هوا، خاک، مدت زمان و شدت نور و سن بذر (مدت زمان برداشت بذر که همان تازه بودن و کهنه بودن بذر است)

رطوبت: اولین عامل شرایط محیطی بذر میزان رطوبت محیط کشت میباشد که باید بالای هشتاد درصد باشد.

umidita

 

درجه حرارت و دما: در طول روز درجه حرارت تقریبا بین  ۲۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد و در شب بین ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتیگراد باشد.

درجه حرارت و دما

 

تهویه هوا: بهتر است که توده های هوای در جریان وجود نداشته باشد.

تهویه هوا

 

روشنایی و شدت نور: بهتر است از نور طبیعی و نور آفتاب بین ۳ تا ۴ ساعت استفاده شود در صورت عدم دسترسی از نور مصنوعی نیز میتوان استفاده کرد.

روشنایی و شدت نور

 

سن بذر: طبق تجربه و مطالعات انجام شده بذرهایی که تازه هستند و دو سال از برداشت آنها میگذرد و یا در آخرین فصل رشد برداشت شده اند جوانه زنی و کیفیت بسیار بالایی دارند نسبت به بذرهایی که مربوط به پنج سال قبل هستند.

سن بذر

تکثیر بذر با محیا کردن این شرایط در هر فصلی از سال امکان پذیر است.

بخش دوم خاک
در شرایط محیطی به این نکته اشاره شد که برای جوانه زنی حفظ رطوبت بسیار بالا لازم است، با توجه به اینکه در خاک غنی مواد آلی وجود دارد احتمال قارچ زدن بستر با این رطوبت بالا وجود دارد ، برای به حداقل رساندن قارچ زدگی بستر باید خاک را ضد عفونی کرد که روشهای مختلفی برای این کار وجود دارد.
روشهای ضدعفونی عبارتند از:
الف) قرار دادن خاک در فر به مدت یک ساعت در دمای ۷۰-۸۰ درجه سانتی گراد
ب) قرار دادن خاک در مایکروفر به مدت ده دقیقه در درجه ی حداکثر توان
ج) استفاده از محلول قارچ کش به صورت شستشوی کامل خاک
(به این صورت که در یک سطل یا ظرف بزرگ قارچ کش با دز استاندارد تهیه کرده و خاک کشت را در آن ریخته تا کامل ضد عفونی شود)

ترکیب خاک
در ترکیب موثر خاک نظرات و روشهای بسیاری وجود دارد، هدف نهایی بدست آوردن یک ترکیب با یک ساختار خوب از نظر نفوذپذیری هوا و آب میباشد، طبق آخرین متد کاشت که مورد بررسی و آزمایش قرار گرفته برای کاشت بذر اکثر گونه های کاکتوس ترکیب خاک ۳۰%پرلیت، ۷۰% پیت ماس میباشد.

بخش سوم تحریک و جوانه زنی بذر
روشهای که در ادامه به آن میپردازیم جهت فعال کردن بذر و تحریک جوانه زنی بذر میباشد، به اصطلاح با این روش ها بذر را از حالت خواب بیرون می آوریم.
ما در مورد جزئیات طبقه بندی، تیغ زنی و اسیدی شدن به طور خلاصه مطالبی را گردآوری کرده ایم به شرح زیر:

طبقه بندی

طبقه بندی در طبیعت، بذرهای کاکتوس که معمولا در اواخر تابستان رسیده اند  به طور معمول در فصل پاییز در اثر عوامل طبیعی بر روی زمین ریخته میشوند و تا فصل بهار در خاک باقی میمانند و در این مدت سرمای زمستان نیز سپری شده و بذرها دوره ی خواب خود را طی کرده اند. به این ترتیب ما نیز باید شرایطی همچون طبیعت برای بذرهایی که تازه از گیاهان خود گرفته ایم فراهم کنیم، برای اینکار بذرها قبل از انجام کاشت در یخچال بین دمای ۱ درجه سانتی گراد تا ۴ درجه سانتی گراد به مدت دو ماه نگهداری میکنیم.

طبقه بندی

تیغ زنی
این سیستم برای نرم کردن دیوار بیرونی بذرهایی که لایه ی سفت دارند به کار میرود به طوری که با نرم شدن ویا از بین رفتن این لایه به راحتی رطوبت به هسته میرسد و جوانه زنی راحتتر صورت میگیرد. همچنین بذرهای پوشش سخت باید برای مدت دو روز در آب گرم یا سرکه قرار داده شود و یا با یک سوزن و یا سنباده نرم خراش هایی روی بذر ایجاد کرد.

تیغ زنی

 

اسید سازی
در بعضی موارد میتوان از اسیدهای طبیعی استفاده کرد، به این صورت که به مدت چند دقیقه روی بذرها آب اسیدی، آب لیمو اسپری میشود و بعد از انجام این عمل بذرها باید خشک شوند.

اسید سازی

 

لازم به ذکر است که برای بذرهایی همچون نخل ماداگاسکار و اپونتیا بذرها باید به مدت بیست و چهار ساعت در آب ولرم گذاشته شوند.

بخش چهارم کاشت بذر کاکتوس
دقت شود گلدان یا ظرف کشت حتما باید زهکشی شده باشد برای خروج آب و یا قارچ کش اضافی از بستر کشت.
خاک ضد عفونی شده (طبق دستور بخش دوم) را در ظرف کشت ریخته اگر برای ضد عفونی از روش سوم یعنی قارچ کشی بستر استفاده شود، در صورتی که قارچ کشی با دز استاندارد باشد پس از صاف کردن و خارج شدن آب اضافی از بستر میتوان بذر ها را روی سطح بستر کاشت، در صورتی که قارچ کش با دز بالا تهیه شده باشد بعد از گذشت بیست و چهار ساعت و آبشویی سطح بستر اقدام به کاشت شود.

برای بذرهای ریز (ابعاد ۱ میلی متر) بعد از پاشیدن بذرها لازم نیست که روی بذرها پوشیده شود. با اسپری مقداری آب بر روی بذر آب پاشی شود.

برای بذرهای متوسط (ابعاد بین ۱ تا ۳ میلی متر) حدود یک میلیمتر ماسه دانه ریز (نه خاک) ضدعفونی شده روی بذرها ریخته شود سپس با اسپری آبپاشی شود.

برای بذرهای بزرگ (بیش از ۳ میلی متر) پوششی از ماسه ریز ضدعفونی شده (نه خاک) برابر ضخامت بذرها روی بذرها ریخته شود سپس با اسپری آبپاشی شود.

برای بذرهایی مانند بذر نخل ماداگاسکار که از لحاظ ظاهری شبیه به تخمه آفتابگردان هستند به صورت عمودی به طوری که دو سوم بذر در خاک فرو برده شود و نوک باریک آن رو به بالا و بیرون بماند، کاشته میشوند.

بذرهای مستطیلی مثل بذر آدنیوم به صورت افقی کاشته میشوند.

در دو ماهه اول باید همیشه بستر مرطوب باشد در صورت خشک شدن بستر کشت، جوانه زنی متوقف میشود.
در صورتی که تمامی موارد ذکر شده به درستی انجام گیرد جوانه زنی برای بعضی گونه ها (مثل آستروفیتوم، استاپلیا) پس از ۳_۴ روز و برای سایر بذرها پس از ۱۲_۱۴ روز صورت میگیرد. برای بعضی از گونه ها مثل اپونتیا یا اچینوهوریزانتالینوس پس از یک هفته و حتی یک سال جوانه میزنند، در این صورت اگر پس از یک ماه هیچ نشانه ای از جوانه زدن وجود نداشت، بستر باید به مدت یک هفته خشک نگه داشته شود سپس بذرها را برداشته، شسته شوند و مجددا فرایند کاشت صورت گیرد.

قسمت پنجم نگهداری از جوانه ها
جوانه های بذر همانند تمامی موجودات زنده در مراحل اولیه بسیار حساس هستند.
جوانه های تازه ضعیف هستند و به راحتی تحت تاثیر شرایط نامناسب قرار میگیرند. در این مرحله از رشد باید توجه بیشتری شود، در ادامه به بیان یک سری راهنمایی مفید برای از بین بردن و یا به حداقل رساندن خطرات میپردازیم.

هوادهی: زمانی که تمامی بذرها سبز شدند، پس از گذشت دو الی سه ماه به تدریج هوادهی شود.
رطوبت: رطوبت محیط باید به تدریج کاهش یابد. اگر شرایط مطلوب برای جوانه زنی رطوبت نزدیک به ۸۰٪ است، در این مرحله باید آن را به ۵۰-۶۰٪ محدود کرد.
نور: هیچ قانون ثابتی وجود ندارد، اما مشاهده جوانه ها به ما کمک خواهد کرد که مقدار روشنایی کم است یا زیاد. اگر رنگ گیاه متمایل به رنگ صورتی یا قرمز است احتمالا روشنایی بیش از حد بالا است، در صورتی که به رنگ سفید، به رنگ زرد کم رنگ یا سبز کم رنگ متمایل است، در این وضعیت جوانه دچار کم نوری است.
آبدهی: زمانی که رطوبت خاک کم شود با اسپری، آبپاشی شود. هر ۱۵ روز یکبار از قارچ کش سیستماتیک محلول در آب استفاده شود.
کوددهی: پس از گذشت ۳_۴ ماه اول یک دوره کوددهی شود به طوری که مواد مغذی طبیعی لازمه برای جوانه ها را دارا باشد. کوددهی یک بار در هر ۲۰-۳۰ روز  صورت بگیرد.

تهیه و گردآوری بخش علمی و تحقیقاتی تک کاکتوس

www.takcactus.com

1
کاشت بذر کاکتوس

کاشت بذر کاکتوس در خانه

.

وسایل و مواد مورد نیاز:

۱_ بذر
۲_ ظرف پلاستیکی درب دار کم عمق (مانند محفظه هایی که برای نگه داری نان و موادغذایی استفاده می شوند.) که کف آن سوراخ شده باشد و یا گلدان پلاستیکی که میتوان از ظرف یکبار مصرف برای درب استفاده کرد
۳_ پیت ماس
۴_ قارچ کش
۵_ وکیوم
۶_ ماسه

برای جوانه زدن بذر دمایی بین ۲۰ تا ۳۰ درجه در طی روز مناسب است.

بذر کاکتوس به نور کافی نیاز دارد تا جوانه بزند.آن ها را در نور زیاد ولی دور از تابش مستقیم نور آفتاب قرار دهید.بعد از سبز شدن بذرها روزی ۴ ساعت نور فیلتر شده برای پرورش بذرها نیاز است.

عامل کلیدی برای جوانه زنی رطوبت بالا است.

بهترین فصل برای کاشت بذر بهار و اوایل تابستان است اما اگر شرایط فوق فراهم باشند در هر فصلی می توان اقدام به کاشت بذر نمود.

آماده سازی

اولین قدم در کاشت بذر آماده سازی بستر مناسب می باشد.
پیت ماس مورد استفاده نیاز به ضدعفونی دارند،در داخل ظرفهای کاشت ۲ الی ۳ سانتی متر پیت ماس ریخته شود و با قارچ کش(مانکوزب و یا کاربندازیم) کل بستر شستشو داده شود تا حدی که از زیر ظرف خارج شود اگر قارچ کش با دز استاندارد تهیه شده باشد همان موقع میتوان بذرها را کاشت ولی در صورتی که بالاتر از  دز استاندارد تهیه شود به مدت بیست و چهار ساعت باید بماند پس از آن بذرها  روی سطح پاشیده شود و سطح آن را با آبپاش آب اسپری کنید درب ظرف را گذاشته و داخل وکیوم قرار دهید. ،(دز استاندارد یک قاشق چایخوری قارچ کش در یک و نیم لیتر آب)
در دوره ی سه ماهه ی اول هر ده روز یکبار محلول قارچ کش بر روی بستر اسپری شود .
در دوره ی سه ماهه ی دوم هر پانزده روز و در دوره سه ماهه ی سوم هر بیست روز یکبار تکرار شود.
بهتر است اسم بذر و تاریخ کاشت روی لیبیل نوشته شود
برای بذرهایی مثل اپونتیا و هیلوسرئوس باید بیست و چهار ساعت قبل از کاشت بذرها در آب ولرم بمانند و از گلدان یا ظرف با ارتفاع بیشتر استفاده شود.
بذرهایی مثل لیتوپس و پیلوس پیلوس باید در محیط خنکتری باشند.

بعد از اینکه بذرها جوانه زدند و تا حدی رشد کردند برای جلوگیری از افتادن جوانه ها میتوان ماسه ریز  اطرافشان ریخت.
نکته بسیار مهم : قبل از استفاده از ماسه جهت استریل کردن آن را بمدت ۱۵ دقیقه در فر یا ۵ دقیقه در ماکروفر بگزارید تا کاملا استریل شود .

img_20160802_015018

4

تکثیر و ازدیاد کاکتوس

.
.
تکثیر کاکتوس ها به روشهای قلمه،پاجوش،بذر و پیوند زدن انجام میگیرد.
قلمه بیشتر در بهار و تابستان انجام میشود و رایجترین نوع تکثیر است. قلمه بیشتر از سر ساقه یا قسمتی از ساقه انتخاب میشود. همچنین با تقسیم بوته کاکتوسها، ازدیاد آنها امکان پذیر است. بهترین مکان قلمه از قسمتی است که پهنای اتصال آن با گیاه بسیار کم باشد.

قلمه کاکتوس
قلمه کاکتوس

با جدا کردن پاجوش که خود گیاه کوچکی در کنار شاخه اصلی است نیز میتوان کاکتوسها را تکثیر کرد .مثل بعضی از آلویه ها

پاجوش آلوئه
پاجوش آلوئه

کاکتوسهاوهمانند سایر گیاهان با روش پیوند زدن نیز تکثیر میشوند. مناسبترین زمان پیوند زدن اواخر بهار تا پایلن تابستان است،چون در این بازه گیاهان قویتر و دارای شیره ی کافی برای انجام پیوند و اتصال در همه ی قسمتها هستند. کاکتوسها را در هر سنی میتوان پیوند زد ولی بهتر است پیوندک گیاه جوان یک تا دو ساله باشد.
اهمیت پیوند زدن:
رشد سریعتر کاکتوسهای دیر رشد،
زودرس کردن کاکتوسهای بذری و رشد سریعتر آنها،
زیبایی ظاهری دو گیاه با شکلهای مختلف از دید تماشاگر،
حفظ ویژگیهای خالص ارثی پیوندک بر خلاف بذرکاری،
ایجاد شاخه های فرعی در پایه مورد استفاده در عمل پیوند،
حفظ کاکتوسهای کمیاب که به دلایل گوناگون ریشه خود را از دست داده اند.

پیوند کاکتوس
پیوند کاکتوس

بذرکاری یکی دیگر از روشهای ازدیاد کاکتوس است. در تمام فصول سال با فراهم کردن شرایط مناسب میتوان بذرکاری کرد.
بذر کاکتوس در ابتدا نیاز به دمای بین ۲۵ تا ۳۰درجه در روز دارد و در شب ۲۰ الی ۲۵
زمانی که بذرهای سبز شده اندازه ی فندق شدن و بستر آنها تنگ شد ،آنها را درون جعبه کاشت نشا با ترکیب خاک پیت ماس و ماسه نشا میکنیم.

کاشت بذر
کاشت بذر

 تکثیر از برگ نیز روش دیگری برای ازدیاد گیاهان از جمله ساکولنتها میباشد. در بعضی از ساکولنت ها از جمله گونه های گاستریا , هاورتیا , سانسوریا ,  کراسولا  ,  کالانگوئه  ,  سدوم , گراپتوپتالوم  عمل تکثیر از طریق برگ هم انجام میشود . حتی در بعضی از گونه های آلویه  و آگاو  هم اینکار شدنی هست .
به این صورت که برگ را از گیاه مادری جدا کرده،(در جدا سازی باید دقت داشته باشید که برگ کاملا از روی ساقه جدا شود و قسمتی از آن روی گیاه مادر نماند . برگ ها را از جایی جدا کنید که چهره گیاه مادر زشت نشود.) و برگ های جدا شده را در محل کمنوری قرار داده تا جای زخم آن ها کاملا پینه ببندد . معمولا نسبت به رطوبت و دمای محیط یک تا سه روز طول میکشد . اگر زخم انتهای برگ شما به صورت کامل پینه نبندد پس از آبیاری مقدار زیادی رطوبت جذب میکند و میپوسد .
سپس بستر مناسب که ترکیبی از پیتماس و ماسه نسبتا ریز میباشد را آماده کرده و برگها را به صورت رو به بالا بر روی خاک خوابانده و گلدان یا ظرف برگ ها را در محلی قرار دهید که نور غیر مستقیم دریافت کند و به اصطلاح نیمه سایه باشد . آفتاب مستقیم حتما برگ ها را خراب میکند . دقت داشته باشید که محل نگهداری نه زیاد گرم باشد و نه سرد . هر بار پس از خشک شدن سطح خاک آبیاری کنید .
 دقت شود که رطوبت ملایم همیشه در خاک وجود داشته باشد .
 کمتر از ۴ هفته برگ ها ریشه میزنند و پس از گذشت ۶ تا ۷ هفته گیاه جدید قابل دیدن است .
پس از آنکه گیاه جدید از استقامت کافی برخوردار شد برگ متصل به آن را جدا کنید و ریشه آن را در خاک فرو ببرید و کم کم آن را به نور بیشتر عادت دهید تا به صورت علفی رشد نکند و هر بار پس از خشک شدن خاک آبیاری کنید .

تکثیر از برگ
تکثیر از برگ

1